Η νέα διατροφική πυραμίδα και η vegan προσέγγιση
Τελευταία γίνεται λόγος για την διατροφική υπεροχή του κρέατος και στα δήθεν πλεονεκτήματά του στην υγεία, αν υιοθετήσουμε ένα τέτοιο μοντέλο διατροφής στην καθημερινότητά μας. Αποκορύφωμα αυτής της λογικής είναι οι συστάσεις που παρουσίασε το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ και αλλάζει τελείως την διατροφική πυραμίδα που γνωρίζαμε τόσα χρόνια, η οποία έδινε προτεραιότητα στα δημητριακά και έβλεπε την πρωτεΐνη (ιδίως το κρέας) ως μικρό, συμπληρωματικό τμήμα της διατροφής. Σήμερα το νέο μοντέλο πυραμίδας ανεβάζει την πρωτεΐνη πολύ ψηλά, συχνά μαζί με τα γαλακτοκομικά και τα λίπη, και μάλιστα με αυξημένες συνιστώμενες ποσότητες. Δηλαδή αυξάνει τον ρόλο της πρωτεΐνης (αυξάνοντας τη σύσταση από 0,8 g/kg σε 1,2–1,6 g/kg), εις βάρος των φυτικών τροφών.
Για να τα βάλουμε λοιπόν σε μια τάξη:
Το κρέας παρέχει πλήρη πρωτεΐνη, σίδηρο αιμικής μορφής, ψευδάργυρο, Β12 και άλλα ιχνοστοιχεία σε υψηλή βιοδιαθεσιμότητα, κάτι που όντως το καθιστά πιο «συμπυκνωμένο» σε ορισμένα θρεπτικά συστατικά σε σχέση με τις περισσότερες φυτικές τροφές, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι υποχρεωτικά «καλύτερη» τροφή από μία καλά σχεδιασμένη φυτοκεντρική διατροφή.
Οι φυτικές διατροφές όμως, όταν είναι επαρκώς ποικίλες (όσπρια, δημητριακά ολικής, ξηροί καρποί, σπόροι, φρούτα, λαχανικά), καλύπτουν τις ανάγκες σε πρωτεΐνη και μικροθρεπτικά (με ενδεχόμενη συμπλήρωση Β12), ενώ συνδέονται με χαμηλότερα ποσοστά καρδιαγγειακής νόσου, διαβήτη και παχυσαρκίας, άρα «ποιότητα» τροφής δεν ταυτίζεται μόνο με την πυκνότητα θρεπτικών ανά 100 g.
Ο ρόλος της πρωτεΐνης: Οι περισσότερες επιτροπές διατροφής συμφωνούν ότι η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης είναι σημαντική για μυϊκή μάζα, ανοσοποιητικό και κορεσμό, αλλά τα οφέλη προκύπτουν μέσα σε συνολικό πλαίσιο διατροφής πλούσιο σε φυτικές ίνες, βιταμίνες και «πραγματικές» τροφές, όχι από την απομόνωση της πρωτεΐνης. Η υπερβολική έμφαση στην πρωτεΐνη, ειδικά από πλούσιες σε κορεσμένα λίπη ζωικές πηγές, μπορεί να έρχεται σε αντίθεση με συστάσεις που περιορίζουν το κορεσμένο λίπος και τα επεξεργασμένα κρέατα λόγω αυξημένου καρδιαγγειακού και μεταβολικού κινδύνου.
Ο άνθρωπος είναι φυτοφάγο ζώο. Δεν είναι στην φύση του ανθρώπου να τρώει κρέας και αυτό φαίνεται από την κατασκευή του σώματος του. Δεν υπάρχουν προτεταμένα χείλη, μυτερά νύχια, κοφτερά δόντια, γερό στομάχι και θερμή πνοή ικανή να μετατρέψει και να επεξεργαστεί τα βαριά συστατικά του κρέατος. Ακόμα και το μήκος του εντέρου έχει χαρακτηριστικά φυτοφάγου ζώου.
Ο Πλούταρχος αναφέρει : «…απορώ τι έπαθε και τι ένιωθε ο πρώτος άνθρωπος και ακούμπησε το στόμα του σε αίμα σκοτωμένου πλάσματος, πλησίασε τα χείλη του σε σάρκα πεθαμένου ζώου και, παραθέτοντας σε τραπέζι μπαγιατεμένα πτώματα, ονόμασε λιχουδιές και νοστιμιές τα μέρη που λίγο πριν βρυχούνταν, μιλούσαν, κινούνταν και έβλεπαν. Πώς τα μάτια του άντεξαν να δουν αίμα πλασμάτων που σφάζονταν, γδέρνονταν, διαμελίζονταν, πώς η όσφρησή του άντεξε την αποφορά, πώς η σκέψη του μιάσματος δεν απέτρεψε τη γλώσσα να αγγίζει ξένα έλκη και να απολαμβάνει τους χυμούς και τα υγρά θανάσιμων τραυμάτων». Και να συμπληρώσω ότι στην ιατροδικαστική μάθαμε ότι η σήψη ξεκινάει αμέσως μετά τον θάνατο ενός ζώου. Αυτό σημαίνει ότι το κρέας από την ώρα που θα θανατωθεί μέχρι που θα ψυχθεί, έχει γεμίσει τοξίνες.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) μέσω του Διεθνούς Κέντρου Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) έχει κατηγοριοποιήσει το επεξεργασμένο κρέας ως καρκινογόνο για τους ανθρώπους (Ομάδα 1 : αλλαντικά, λουκάνικα, μπέικον, σαλάμια κ.λπ.) και το κόκκινο κρέας ως πιθανώς καρκινογόνο για τους ανθρώπους (Ομάδα 2A : μοσχαρίσιο, χοιρινό, αρνίσιο κρέας, κατσικίσιο κρέας), κάτι που σημαίνει ότι υπάρχει «περιορισμένη» έως «πιθανή» σύνδεση με τον καρκίνο, ιδιαίτερα του παχέος εντέρου.
